సాధారణంగా జూలై నెల వస్తే తెలుగు రాష్ట్రాల్లో చెరువులు, కుంటలు నిండి.. ఎటు చూసినా పచ్చని పొలాలు, ముసురు పట్టిన వానలు కనిపించాలి. కప్పల కొలువులు, ఏకధాటిగా కురిసే జల్లులతో వాతావరణం ఎంతో ఆహ్లాదకరంగా ఉండాలి. కానీ.. ఈసారి సీన్ పూర్తిగా రివర్స్ అయింది. వానాకాలం సీజన్ వచ్చి రోజులు గడుస్తున్నా చుక్క వాన పడటం లేదు. ఆకాశంలో మేఘాలు మాయమైపోయి.. జూలైలోనే మే నెల తరహాలో ఎండలు దంచికొడుతున్నాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణలోని ఊరూరా కరువు ఛాయలు స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి. దీనిపై ఇప్పటికే తెలుగు మీడియాలో కథనాలు హోరెత్తుతున్నాయి. అసలు వరుణ దేవుడు ఎందుకు కరుణించడం లేదు? ఈ తీవ్ర వర్షాభావం వెనుక ఉన్న అసలు కారణాలేంటి? రాబోయే రోజుల్లో రైతులకు, సామాన్యులకు ఎలాంటి ఇబ్బందులు రానున్నాయి?
ప్రస్తుతం ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ రాష్ట్రాల్లో వాతావరణం ఎన్నడూ లేని విధంగా మారిపోయింది. జూలై నెలలో కనీవినీ ఎరుగని రీతిలో ఉష్ణోగ్రతలు నమోదవుతున్నాయి. తాజా మీడియా నివేదికల ప్రకారం.. తెలంగాణలోని 33 జిల్లాల్లో దాదాపు 27 జిల్లాల్లో తీవ్రమైన లోటు వర్షపాతం నమోదైంది. దాదాపు 35 శాతం నుండి 40 శాతం మేర వర్షాలు తగ్గిపోయాయి. అటు ఆంధ్రప్రదేశ్లోనూ పరిస్థితి ఏమాత్రం ఆశాజనకంగా లేదు. రాయలసీమతో పాటు కోస్తా జిల్లాల్లోనూ ఏకంగా 40 శాతానికి పైగా వర్షాభావం కనిపిస్తోంది. దీనివల్ల నాగార్జున సాగర్, శ్రీశైలం లాంటి ప్రధాన ప్రాజెక్టులతో పాటు మధ్యస్థ, చిన్న తరహా జలాశయాల్లో నీటి మట్టాలు డెడ్ స్టోరేజ్ స్థాయికి పడిపోయాయి. రిజర్వాయర్లలో ఉన్న నీరు కేవలం తాగునీటి అవసరాలకే సరిపోయేలా ఉందే తప్ప.. సాగునీటికి ఇచ్చే పరిస్థితి అస్సలు కనిపించడం లేదు. ఎగువ రాష్ట్రాల నుండి కూడా ఆశించిన స్థాయిలో వరద నీరు రాకపోవడం ఈ సంక్షోభాన్ని మరింత పెంచుతోంది.
అసలు రుతుపవనాలు దేశంలోకి ప్రవేశించినా.. తెలుగు రాష్ట్రాల్లో వానలు ఎందుకు పడటం లేదంటే, దానికి అంతర్జాతీయ వాతావరణంలో వచ్చిన మార్పులే కారణం. అవును, శాస్త్రవేత్తలు హెచ్చరిస్తున్నట్లు దీనికి ప్రధాన కారణం 'ఎల్నినో' ప్రభావం. పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు అసాధారణంగా పెరగడం వల్ల మన నైరుతి రుతుపవనాలు పూర్తిగా బలహీనపడ్డాయి. ముంబై, గుజరాత్ లేదా ఉత్తర భారత దేశాల్లో భారీ వర్షాలు కురుస్తున్నప్పటికీ.. మనకు వర్షాలు ఇచ్చే బంగాళాఖాతంలో బలమైన అల్పపీడనాలు ఏర్పడటం లేదు. దీంతో తెలుగు రాష్ట్రాలు పొడిగా మారిపోయాయి.
వాతావరణ శాఖ నిపుణుల తాజా అంచనాల ప్రకారం.. ఈ లోటు వర్షపాత పరిస్థితులు కేవలం ఇప్పుడే కాదు, రాబోయే అక్టోబర్ నెల వరకు ఇలాగే కొనసాగే ప్రమాదం ఉందని హెచ్చరిస్తున్నారు. అక్టోబర్ వరకు వర్షాలు లేకపోతే పరిస్థితి ఎంత దారుణంగా మారుతుందో ఊహించుకుంటేనే భయమేస్తోంది. ఈ వర్షాభావం వల్ల ఈ ఏడాది ఖరీఫ్ (వానాకాలం) సాగు పూర్తిగా కుంటుపడింది. సాధారణంగా జూలై మధ్య నాటికి విత్తనాలు నాటడం, నాట్లు వేయడం దాదాపు సగం పూర్తి కావాలి. కానీ వానల్లేక రైతులు అసలు సాగును ప్రారంభించడానికే భయపడుతున్నారు. చాలా చోట్ల వేసిన విత్తనాలు మొలకెత్తక ముందే ఎండిపోతున్నాయి. భూగర్భ జలాలు కూడా భారీగా పడిపోతుండటంతో బోర్లు కూడా పోయడం లేదు.
ఈ విపత్కర పరిస్థితిని తట్టుకోవడానికి ప్రభుత్వాలు ఇప్పటికే ప్రత్యామ్నాయ ప్రణాళికలు సిద్ధం చేస్తున్నాయి. ఎక్కువ నీరు అవసరమయ్యే వరి పంటకు బదులుగా.. తక్కువ నీటితో పండే పప్పుధాన్యాలు, నూనెగింజలు, చిరుధాన్యాలు (మిల్లెట్స్) సాగు చేయాలని, స్వల్పకాలిక పంట రకాలను ఎంచుకోవాలని వ్యవసాయ అధికారులు రైతులకు సూచిస్తున్నారు. కానీ, ఇప్పటికే పెట్టుబడులు పెట్టిన రైతులు ఏం చేయాలో తెలియక తలలు పట్టుకుంటున్నారు. పరిస్థితి ఇలాగే ఉంటే రాబోయే రోజుల్లో కేవలం సాగు రంగమే కాదు.. నగరాలు, గ్రామాల్లో తీవ్రమైన తాగునీటి ఎద్దడి ఏర్పడే ప్రమాదం ఉంది. పశుగ్రాసానికి కొరత ఏర్పడి పాడి పరిశ్రమ కూడా దెబ్బతింటుంది. అయితే వాతావరణ శాఖ మరో 3, 4 రోజుల్లో నైరుతి రుతుపవనాలు మళ్లీ పుంజుకునే అవకాశం ఉందని, జూలై చివరి వారం నుంచి కొన్ని ప్రాంతాల్లో విస్తారంగా వర్షాలు పడొచ్చని ఓ చిన్న ఆశను రేకెత్తిస్తోంది. ప్రకృతి కరుణించి, వరుణ దేవుడు త్వరలోనే పలకరించి మన రైతన్నలను, తెలుగు రాష్ట్రాలను కాపాడాలని మనమందరం కోరుకుందాం.
