పైకి చూసేందుకు తెలంగాణలోని సింగరేణి బొగ్గు గనులకు, ఎక్కడో వేల కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న హిమాలయ పర్వతాలకు అస్సలు ఏమైనా సంబంధం ఉందా అనిపిస్తుంది కదా? కానీ పర్యావరణ శాస్త్రవేత్తల లేటెస్ట్ రీసెర్చ్ వింటే మీ మైండ్ బ్లాక్ అవ్వడం ఖాయం. ఈ రెండింటి మధ్య అత్యంత ప్రమాదకరమైన, అంతర్గత కనెక్షన్ ఉంది. మనం ఇక్కడ ఇంట్లో వాడుతున్న కరెంట్.. అక్కడ హిమాలయాల్లోని మంచు కొండలను నిలువునా కరిగించేస్తోంది. ఇది వినడానికి విచిత్రంగా ఉన్నా పచ్చి నిజం. అసలు సింగరేణి గనుల్లో తవ్వే బొగ్గుకు, హిమాలయాల్లో వస్తున్న వరదలకు లింక్ ఏంటి..? మన విద్యుత్ అవసరాలు ప్రకృతిని ఎలా నాశనం చేస్తున్నాయి..?
మొదటగా మన దేశంలో విద్యుత్ ఎలా తయారవుతుందో చూద్దాం. భారతదేశంలో నేటికీ దాదాపు 70 శాతానికి పైగా విద్యుత్ అవసరాలు కేవలం బొగ్గు ఆధారిత థర్మల్ పవర్ ప్లాంట్ల ద్వారానే తీరుతున్నాయి. ఈ ప్లాంట్లకు ప్రాణాధారమైన బొగ్గును సరఫరా చేయడంలో తెలంగాణకు చెందిన సింగరేణి కాలరీస్ అత్యంత కీలకమైన పాత్ర పోషిస్తోంది. ప్రతి ఏటా మిలియన్ల టన్నుల బొగ్గును ఇక్కడి గనుల నుండి వెలికితీస్తారు. అయితే, ఈ పవర్ ప్లాంట్లలో విద్యుత్ను తయారు చేయడానికి ఈ బొగ్గును భారీ ఎత్తున దహనం చేస్తారు.
అలా బొగ్గు కాలినప్పుడు వాతావరణంలోకి విపరీతమైన పరిమాణంలో కార్బన్ డై ఆక్సైడ్, మీథేన్ వంటి ప్రమాదకరమైన గ్రీన్హౌస్ వాయువులు విడుదలవుతాయి. ఈ వాయువులన్నీ కలిసి భూమి చుట్టూ ఒక ఉష్ణ కవచాన్ని ఏర్పాటు చేసి, ప్రపంచవ్యాప్తంగా భూతాపాన్ని అంటే గ్లోబల్ వార్మింగ్ను విపరీతంగా పెంచుతున్నాయి. కానీ కథ ఇక్కడితో అయిపోలేదు బాసు, అసలైన విలన్ ఇంకొకడు ఉన్నాడు. బొగ్గును కాల్చడం వల్ల కేవలం కంటికి కనపడని వాయువులే కాకుండా.. ‘బ్లాక్ కార్బన్’ అని పిలిచే ఒక రకమైన సూక్ష్మమైన నల్లటి మసి రేణువులు కూడా గాల్లోకి చేరుతాయి.
ఈ మసి రేణువులు గాలి ప్రవాహాల ద్వారా వేల కిలోమీటర్లు ప్రయాణించి, చివరికి ఎక్కడ ఆగుతాయో తెలుసా? సరిగ్గా వెళ్లి హిమాలయ పర్వతాల తెల్లటి మంచు పొరలపై పేరుకుపోతాయి. సైన్స్ ప్రకారం, సాధారణంగా తెల్లగా ఉండే మంచు సూర్యరశ్మిని తిరిగి అంతరిక్షంలోకి పరావర్తనం చేస్తుంది. దీన్నే ఆల్బెడో ఎఫెక్ట్ అంటారు. దీనివల్ల మంచు కొండలు త్వరగా కరగవు. కానీ, ఈ సింగరేణి బొగ్గు వల్ల లేదా ఇతర కాలుష్యం వల్ల వచ్చే నల్లటి మసి మంచుపై పేరుకుపోవడం వల్ల, ఆ మంచు కొండలు తెల్లదనాన్ని కోల్పోయి నల్లగా మారుతాయి.
ఫలితంగా అవి సూర్యుడి వేడిని ప్రతిబింబించడానికి బదులు, ఎక్కువగా పీల్చుకోవడం మొదలుపెడతాయి. దీనివల్ల హిమాలయాల గ్లేసియర్లు మునుపటి కంటే రెట్టింపు వేగంతో కరిగిపోతున్నాయి. ఈ ప్రక్రియ ఇలాగే కొనసాగితే ఏమవుతుంది? హిమాలయాల్లోని మంచు విపరీతమైన వేగంతో కరగడం వల్ల కొండల పట్టు తప్పిపోతుంది. దీనివల్ల హిమపాతాలు, కొండచరియలు విరిగిపడటం సర్వసాధారణంగా మారుతాయి. అంతేకాదు, గ్లేసియర్ల కింద ఉండే నదులలో ఆకస్మిక వరదలు వచ్చి, నదీ పరివాహక ప్రాంతాల్లో ఉండే కోట్లాది మంది ప్రజల ఇళ్లు, ఆస్తులు క్షణాల్లో కొట్టుకుపోతాయి.
ఇటీవల నేపాల్లో జరిగిన ఘోర విపత్తే దీనికి ఒక ప్రత్యక్ష ఉదాహరణ. మనం సింగరేణి లాంటి గనుల నుండి ఎంత ఎక్కువ బొగ్గును తీసి తగలబెడుతుంటే.. అంతగా వాతావరణంలోకి బ్లాక్ కార్బన్ వెళ్తుంది. ఆ బ్లాక్ కార్బన్ అంతగా హిమాలయాలను కరిగిస్తుంది. అంటే ఇక్కడ మనం వాడే ప్రతి యూనిట్ బొగ్గు విద్యుత్.. ఎక్కడో ఉన్న హిమాలయాల మనుగడను ఒక అడుగు ముందుకు నెడుతోంది. ఇది కేవలం భారతదేశానికే కాదు, హిమాలయ నదులపై ఆధారపడే పాకిస్తాన్, బంగ్లాదేశ్ వంటి దేశాలకు కూడా పెద్ద ముప్పుగా పరిణమించింది.
మరి దీనికి పరిష్కారమే లేదా? ఖచ్చితంగా ఉంది బాసు. మనం బొగ్గు ద్వారా వచ్చే థర్మల్ విద్యుత్ వినియోగాన్ని వీలైనంత త్వరగా తగ్గించుకోవాలి. దీని స్థానంలో సౌర విద్యుత్, పవన విద్యుత్ వంటి గ్రీన్ మరియు క్లీన్ ఎనర్జీ వైపు భారతదేశం వేగంగా అడుగులు వేయాల్సిన అత్యవసర పరిస్థితి ఏర్పడింది. ప్రభుత్వం కూడా ఇప్పుడు పునరుత్పాదక ఇంధన వనరులపై భారీగా పెట్టుబడులు పెడుతోంది. వ్యక్తులుగా మనం కూడా కరెంట్ను పొదుపుగా వాడుకుంటూ, మన వంతుగా పర్యావరణ కాలుష్యాన్ని తగ్గించడానికి ప్రయత్నించాలి. ఎందుకంటే మనం పర్యావరణాన్ని కాపాడితేనే, ఆ ప్రకృతి మనల్ని కాపాడుతుంది. చూశారుగా.. సింగరేణి బొగ్గు గనులకు మరియు హిమాలయాల కరుగుదలకు మధ్య ఉన్న ఈ షాకింగ్ సైంటిఫిక్ కనెక్షన్.
