భారతదేశంలో రిజర్వేషన్ల అంశం ఎప్పుడూ ఒక సంచలనమే. అయితే ఇప్పుడు దేశ రాజధాని ఢిల్లీలోని జంతర్ మంతర్ వేదికగా సరికొత్త వివాదం మొదలైంది. నీట్ పరీక్ష ప్రశ్నాపత్రాల లీకేజీ వ్యవహారం వల్ల తీవ్ర నిరాశకు గురైన యువత, ముఖ్యంగా జెడ్ జనరేషన్ కి చెందిన వేలాది మంది విద్యార్థులు వీధుల్లోకి వచ్చి భారీ నిరసనలు చేపట్టారు. పరీక్షల లీకేజీలు, పెరుగుతున్న నిరుద్యోగం, ఖరీదైన కోచింగ్ సెంటర్లు మరియు విద్యావ్యవస్థపై ఆగ్రహంతో ఉన్న విద్యార్థులంతా కలిసి రిజర్వేషన్ హఠావో ఆందోళన్ అనే ఒక సరికొత్త గ్రూపుగా ఏర్పడ్డారు. ఢిల్లీతో పాటు కాన్పూర్, నాగ్పూర్, జైపూర్, లక్నో వంటి ప్రధాన నగరాల్లో రిజర్వేషన్లకు వ్యతిరేకంగా నిరసనలు ఊపందుకున్నాయి. ఈ పరిణామాల నేపథ్యంలో, ఎస్సీ, ఎస్టీ, ఓబీసీ కేటగిరీల్లో కూడా క్రీమీ లేయర్ విధానాన్ని తీసుకురావాలనే డిమాండ్ మళ్లీ తెరపైకి వచ్చింది.
చాలా మందికి అసలు క్రీమీ లేయర్ అంటే ఏంటో పూర్తిగా తెలియదు. సమాజంలో సామాజికంగా మరియు ఆర్థికంగా బాగా స్థిరపడిన వెనుకబడిన తరగతుల ప్రజలను గుర్తించడానికి ఈ పదాన్ని ఉపయోగిస్తారు. సాధారణంగా ప్రభుత్వ నిబంధనల ప్రకారం, ఎవరికైతే ఎనిమిది లక్షల రూపాయలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వార్షిక ఆదాయం ఉంటుందో, అలాగే క్లాస్ వన్ ఆఫీసర్లు లాంటి ఉన్నత ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో ఉన్నవారి పిల్లలను క్రీమీ లేయర్ పరిధిలోకి తెస్తారు. వీరికి రిజర్వేషన్ ప్రయోజనాలు వర్తించవు. మన రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 341 ప్రకారం షెడ్యూల్డ్ కులాల గురించి వివరించారు కానీ, అందులో క్రీమీ లేయర్ గురించి ఎలాంటి ప్రస్తావన లేదు. కేవలం కోర్టుల తీర్పుల ద్వారా మాత్రమే ఓబీసీ కేటగిరీలో ఈ క్రీమీ లేయర్ నిబంధన అమలులోకి వచ్చింది.
ప్రస్తుతం ఈ వివాదం మళ్లీ ఇంతలా ముదరడానికి కారణం సుప్రీం కోర్టులో దాఖలైన ఒక తాజా పిటిషన్. ఎస్సీ, ఎస్టీ మరియు ఓబీసీ కేటగిరీలలో ఆర్థికంగా బాగా వెనుకబడిన వారికి రిజర్వేషన్లలో మొదటి ప్రాధాన్యత ఇచ్చేలా సబ్ క్లాసిఫికేషన్ చేయాలని, దీనికోసం ప్రభుత్వం ప్రత్యేక మార్గదర్శకాలను రూపొందించాలని ఈ పిటిషన్లో కోరారు. గతంలో పంజాబ్ వర్సెస్ దేవిందర్ సింగ్ కేసులో సుప్రీం కోర్టు రాజ్యాంగ ధర్మాసనం తీర్పునిస్తూ, ఎస్సీ మరియు ఎస్టీ కేటగిరీలను కూడా రిజర్వేషన్ల కోసం అంతర్గతంగా వర్గీకరించవచ్చని స్పష్టం చేసింది. ఈ పాత తీర్పును ఆధారంగా చేసుకుని ఇప్పుడు ఎస్సీ, ఎస్టీల్లో కూడా క్రీమీ లేయర్ ను ఎందుకు వర్తింపజేయకూడదనే చర్చ దేశవ్యాప్తంగా మొదలైంది. దీనిపై స్పందించాలని సుప్రీం కోర్టు కేంద్ర ప్రభుత్వానికి నోటీసులు జారీ చేసింది.
సుప్రీం కోర్టు ఇచ్చిన నోటీసులపై కేంద్ర ప్రభుత్వం స్పందిస్తూ అత్యంత కీలకమైన వివరణ ఇచ్చింది. ఎస్సీ, ఎస్టీ మరియు ఓబీసీ జాబితాలో ఒక కులాన్ని చేర్చడానికి గల ప్రాతిపదిక కేవలం ఆర్థిక పరమైనది మాత్రమే కాదని, వారి చారిత్రక మరియు సామాజిక వెనుకబాటుతనం కూడా కారణమని స్పష్టం చేసింది. షెడ్యూల్డ్ కులాలు శతాబ్దాలుగా అస్పృశ్యత వంటి సామాజిక వివక్షను ఎదుర్కొన్నాయని, అలాగే షెడ్యూల్డ్ తెగలకు ప్రత్యేక సంస్కృతి, భౌగోళిక ఒంటరితనం మరియు వెనుకబాటుతనం ఉన్నాయని కేంద్రం గుర్తు చేసింది. మరోవైపు సామాజికంగా, విద్యాపరంగా వెనుకబడిన తరగతులను వారి ఆర్థిక బలహీనతలు మరియు ప్రభుత్వ సర్వీసుల్లో వారికి సరైన ప్రాతినిధ్యం లేకపోవడం ఆధారంగా గుర్తిస్తారని పేర్కొంది. అయితే, ఎస్సీ కేటగిరీ నుండి క్రీమీ లేయర్ ను మినహాయించాలన్నా లేదా ఎలాంటి మార్పులు చేయాలన్నా ఆ పూర్తి అధికారం కేవలం పార్లమెంటుకు మాత్రమే ఉంటుందని కేంద్ర ప్రభుత్వం తేల్చి చెప్పింది.
ఈ వివాదం దేశంలో ఒక పెద్ద సామాజిక చర్చకు దారితీసింది. రిజర్వేషన్లను వ్యతిరేకిస్తున్న విద్యార్థులు మరియు సంఘాలు ఏమంటున్నాయంటే, కేవలం ప్రతిభ ఆధారంగానే అవకాశాలు రావాలని, కుల ప్రాతిపదికన రిజర్వేషన్లు ఇవ్వడం వల్ల సమాజంలో అసమానతలు పెరుగుతున్నాయని వాదిస్తున్నారు. గతంలో 2006 లో కూడా కేంద్ర విశ్వవిద్యాలయాల్లో ఓబీసీ కోటాను ప్రవేశపెట్టినప్పుడు ఇలాంటి పెద్ద ఎత్తున నిరసనలు జరిగాయి. దీనికి భిన్నంగా రిజర్వేషన్ల మద్దతుదారులు ఒక బలమైన వాదనను వినిపిస్తున్నారు. సమాజంలో కొన్ని వేల సంవత్సరాలుగా వెనుకబడిన వర్గాలపై జరుగుతున్న దాడులు, కుల వివక్షను అరికట్టడానికి మరియు వారికి సమాన అవకాశాలు కల్పించడానికి రిజర్వేషన్ల వ్యవస్థ చాలా అవసరమని వారు స్పష్టం చేస్తున్నారు.
పరిస్థితులను గమనిస్తే, యువతలో పెరుగుతున్న ఈ అసంతృప్తి భవిష్యత్తులో ఎలాంటి రాజకీయ మరియు సామాజిక మార్పులకు దారితీస్తుందో అనేది ఆసక్తికరంగా మారింది. ఎస్సీ, ఎస్టీల్లో క్రీమీ లేయర్ విధానం తీసుకురావడం అంత సులువైన విషయం కాదు, ఎందుకంటే దీని వెనుక చారిత్రక వివక్ష ముడిపడి ఉంది. ఒకవేళ పార్లమెంట్ దీనిపై ఏదైనా చట్టం చేస్తే దేశవ్యాప్తంగా రాజకీయ సమీకరణాలు పూర్తిగా మారిపోయే అవకాశం ఉంది. ప్రభుత్వం యువత ఉద్యోగ సమస్యలను పరిష్కరిస్తుందా, లేదా రిజర్వేషన్ల వ్యవస్థలో ఎలాంటి మార్పులు చేయబోతోందా అనేది వేచి చూడాలి.
