పాకిస్తాన్ తన స్వాతంత్ర్య దినోత్సవాన్ని ఆగస్టు 14న జరుపుకుంటుందని మనందరికీ తెలుసు. కానీ పాకిస్తాన్ లోపలే ఒక పెద్ద ప్రాంతం ఈ రోజును పూర్తిగా తిరస్కరిస్తోందని మీకు తెలుసా..? అవును, మనం మాట్లాడుతోంది 'బలోచిస్తాన్' గురించే! ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న ఆరు కోట్ల మంది బలోచ్ ప్రజలకు అసలైన స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం ఆగస్టు 14 కాదు, ఆగస్టు 11! ఈ ఏడాది కూడా బలోచ్ జాతీయవాదులు, విప్లవకారులు ఆగస్టు 11న తమ స్వాతంత్ర్య దినోత్సవాన్ని బహిరంగంగా జరుపుకుని సోషల్ మీడియాలో పెద్ద సంచలనం సృష్టించారు. దీంతో అంతర్జాతీయ నిపుణులు ఒక షాకింగ్ ప్రశ్న అడుగుతున్నారు.. పాకిస్తాన్ మరో 1971 నాటి బంగ్లాదేశ్ తరహా విభజన వైపు దూసుకుపోతోందా? ఇస్లామాబాద్ తన అతిపెద్ద ప్రావిన్స్పై నియంత్రణ కోల్పోయిందా? అస్సలు బలోచిస్తాన్ దాచిన చరిత్ర ఏంటి? అది పాకిస్తాన్లో ఎలా కలిసింది?
అసలు ఆగస్టు 11కు అంత ప్రాధాన్యత ఎందుకు ఉందో ముందుగా అర్థం చేసుకుందాం. బలోచిస్తాన్ హైకోర్టు అధికారిక క్యాలెండర్ ప్రకారం ఆగస్టు 14 సెలవు దినమైనప్పటికీ, అక్కడి ప్రజలు మాత్రం దీనిని అస్సలు ఒప్పుకోరు. ప్రముఖ బలోచ్ నాయకులు సోషల్ మీడియా ప్లాట్ఫారమ్ 'X' వేదికగా ప్రపంచ దేశాలకు ఒక ప్రకటన చేశారు. బలోచిస్తాన్ అనేది పాకిస్తాన్లో ఒక భాగం కాదని, 1948 నుండి అక్రమంగా ఆక్రమించబడిన ఒక స్వతంత్ర దేశమని వారు పేర్కొన్నారు. తమ స్వాతంత్ర్యాన్ని ఐక్యరాజ్యసమితి, అంతర్జాతీయ సమాజం గుర్తించాలని డిమాండ్ చేస్తున్నారు. వారి లాజిక్ చాలా సింపుల్—బ్రిటిషర్లు ఈ ఉపఖండాన్ని విడిచిపెట్టి వెళ్తున్నప్పుడు, పాకిస్తాన్ పుట్టడానికంటే మూడు రోజుల ముందే.. అంటే 1947 ఆగస్టు 11నే బలోచిస్తాన్ తన స్వాతంత్ర్యాన్ని ప్రకటించుకుంది. మరి అలాంటి దేశం పాకిస్తాన్లో ఎలా భాగమైంది? అక్కడే అసలైన చారిత్రక డ్రామా ఉంది.
1947 దేశ విభజన సమయంలో బలోచిస్తాన్ ఒకే ప్రాంతంగా లేదు. అది కలాత్, ఖారన్, లాస్ బేలా, మకరాన్ అనే నాలుగు సంస్థానాలుగా ఉండేది. పాకిస్తాన్లో కలవాలని వీరికి జిన్నా సమాన హోదా ఆఫర్ చేశాడు. దీనికి లాస్ బేలా, మకరాన్ ఒప్పుకున్నాయి కానీ, అన్నింటికంటే పెద్దదైన 'కలాత్' రాజ్యం మాత్రం ఖచ్చితంగా నిరాకరించింది. 1947 ఆగస్టు 15న కలాత్ తనను తాను స్వతంత్ర దేశంగా ప్రకటించుకుంది. దీంతో జిన్నా తీవ్ర ఆగ్రహానికి గురయ్యాడు. కలాత్ పాలకుడైన మీర్ అహ్మద్యార్ ఖాన్పై విలీనం కోసం ఒత్తిడి తీసుకురావడం ప్రారంభించాడు. పాలకుడు తన దేశ సార్వభౌమాధికారాన్ని కాపాడుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తూ జిన్నా ఒత్తిడిని తిరస్కరించడంతో, జిన్నా ఒక క్రూరమైన నిర్ణయం తీసుకున్నాడు. 1948 మార్చి 26న పాకిస్తాన్ సైన్యాన్ని పంపి, తుపాకీ గురిపెట్టి బలోచిస్తాన్ను బలవంతంగా ఆక్రమించుకున్నాడు.
ఇప్పుడు ఈ మొత్తం చరిత్రలోనే అత్యంత షాకింగ్ ట్విస్ట్.. మన భారతదేశ కోణం. పాకిస్తాన్ సైన్యం ముట్టడిస్తున్న సమయంలో, కలాత్ పాలకుడు తన రాజ్యాన్ని భారతదేశంలో విలీనం చేయాలని అనుకున్నాడు. పాకిస్తాన్ ఆక్రమణ నుండి తమ ప్రజలను రక్షించాలని అప్పటి భారత ప్రభుత్వం నుండి అధికారికంగా సహాయం కోరాడు. అయితే, అప్పటి భారత ప్రధాని జవహర్లాల్ నెహ్రూ ఆ ప్రతిపాదనను తిరస్కరించారు. కలాత్కు మద్దతు ఇస్తే ప్రాంతీయంగా అస్థిరత ఏర్పడుతుందని, పాకిస్తాన్తో బలమైన, స్నేహపూర్వక సంబంధాన్ని కొనసాగించడానికే ఆయన మొగ్గు చూపారు. ఇక ఏ దారీ లేక, బాహ్య సహాయం అందక.. కలాత్ పాలకుడు 1948 మార్చి 27న పాకిస్తాన్తో విలీన పత్రంపై సంతకం చేయాల్సి వచ్చింది. ఒకవేళ తాను సంతకం చేయకపోతే, బ్రిటిష్-పాకిస్తాన్ దళాలు బలోచ్ ప్రజలను పూర్తిగా ఊచకోత కోసేవని ఆయన తన ఆత్మకథలో రాసుకున్నారు.
కానీ బలోచ్ ప్రజలు ఈ బలవంతపు విలీనాన్ని ఎన్నడూ అంగీకరించలేదు. 1948లో విలీనం జరిగిన వెంటనే, కలాత్ పాలకుడి సోదరుడు ప్రిన్స్ అబ్దుల్ కరీం పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా మొట్టమొదటి సాయుధ తిరుగుబాటును ప్రారంభించాడు. అప్పటి నుండి గత ఏడు దశాబ్దాలుగా బలోచిస్తాన్లో అనేక సాయుధ పోరాటాలు జరుగుతూనే ఉన్నాయి. నేటికీ 'బలోచిస్తాన్ లిబరేషన్ ఆర్మీ' వంటి గ్రూపులు అక్కడ గెరిల్లా యుద్ధం చేస్తున్నాయి. బలోచ్ ప్రజల ప్రధాన ఆవేదన ఏంటంటే.. వారి భూమి నుండి బిలియన్ల డాలర్ల విలువైన సహజ వాయువు, ఖనిజాలు, బంగారం పాకిస్తాన్కు అందుతున్నా, స్థానిక ప్రజలు మాత్రం అత్యంత పేదరికంలో, ఆకలితో అలమటిస్తున్నారు. తమ సంపదనంతా ఇస్లామాబాద్ పాలకులు, మిలిటరీ జనరల్స్ దోచుకుంటున్నారని వారు భావిస్తున్నారు.
అందుకే ఆగస్టు 11న జరుగుతున్న ఈ వేడుకలు పాకిస్తాన్ మనుగడకు అత్యంత ప్రమాదకరంగా మారాయి. 78 ఏళ్లు గడిచినా ఆ చారిత్రక గాయాలు మానలేదని లక్షలాది మంది బలోచ్ ప్రజల తిరుగుబాటు నిరూపిస్తోంది. పాకిస్తాన్లో పెరుగుతున్న ఆర్థిక సంక్షోభం, బలోచిస్తాన్లో తీవ్రమవుతున్న సాయుధ నిరసనలు చూస్తుంటే.. బలోచిస్తాన్ త్వరలోనే పాకిస్తాన్కు మరో 'బంగ్లాదేశ్' ల్యాండ్మార్క్ కానుందని అంతర్జాతీయ విశ్లేషకులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
