పర్యావరణ పరిరక్షణ అంటే కేవలం ఉపన్యాసాలు ఇవ్వడం కాదు, చేతల్లో చూపించాలని నిరూపించారు ఆంధ్రప్రదేశ్ ఉప ముఖ్యమంత్రి పవన్ కళ్యాణ్. రాష్ట్ర అటవీ, పర్యావరణ శాఖ మంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టినప్పటి నుండి అడవుల రక్షణపై ప్రత్యేక శ్రద్ధ పెట్టిన ఆయన, ఇప్పుడు ఒక సరికొత్త విప్లవాత్మక కార్యక్రమానికి శ్రీకారం చుట్టారు. అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లాలోని దట్టమైన చింతూరు అడవుల్లో పచ్చదనాన్ని పునరుద్ధరించడానికి సరికొత్త డ్రోన్ సాంకేతికతను రంగంలోకి దించారు. మనుషులు వెళ్లడానికి వీల్లేని దుర్గమ అటవీ ప్రాంతాల్లో డ్రోన్ల ద్వారా సీడ్ బాల్స్ అంటే విత్తన బంతులను వెదజల్లే కార్యక్రమం ఇప్పుడు రాష్ట్రవ్యాప్తంగా హాట్ టాపిక్గా మారింది.
సాధారణంగా అడవుల్లో చెట్లను నాటడం అంటే అటవీ శాఖ సిబ్బంది కాలినడకన వెళ్లి విత్తనాలు చల్లడం లేదా మొక్కలు నాటడం చేస్తుంటారు. కానీ, కొండలు, గుట్టలు, దట్టమైన లోయలు ఉన్న ప్రాంతాల్లో ఇది చాలా కష్టంతో కూడుకున్న పని. అందుకే డిప్యూటీ సీఎం పవన్ కళ్యాణ్ ఆదేశాల మేరకు ఆంధ్రప్రదేశ్ చరిత్రలోనే తొలిసారిగా డ్రోన్ సాంకేతికతను అడవుల పెంపకానికి వాడుతున్నారు. ఈ డ్రోన్లు అడవుల పైభాగంలో తిరుగుతూ, ఖాళీగా ఉన్న ల్యాండ్స్ ని ఐడెంటిఫై చేసి, పైనుంచే నేరుగా విత్తన బంతులను కిందకు జారవిడుస్తాయి. టెక్నాలజీని పర్యావరణానికి ఎలా ఉపయోగించవచ్చో చూపించడానికి ఇదొక అద్భుతమైన ఉదాహరణ.
చింతూరు అటవీ డివిజన్ పరిధిలో కాలక్రమేణా అడవులు క్షీణించిన ప్రాంతాలను అటవీ శాఖ అధికారులు గుర్తించారు. మొత్తం 440.50 హెక్టార్ల భారీ విస్తీర్ణంలో ఈ సీడ్ బాల్స్ వెదజల్లే ప్రక్రియను ప్రారంభించారు. ఒక హెక్టార్ అంటే దాదాపు రెండున్నర ఎకరాలు.. అలా చూసుకుంటే వెయ్యి ఎకరాలకు పైగా విస్తీర్ణంలో ఈ వినూత్న ప్రయోగం జరుగుతోంది. ఒకప్పుడు దట్టంగా ఉండి, ఇప్పుడు చెట్లు నశించిపోయిన కొండ ప్రాంతాలను మళ్లీ పూర్వ వైభవానికి తీసుకురావడమే ఈ ప్రాజెక్ట్ యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశం. ఈ డ్రోన్ ఆపరేషన్ ద్వారా అతి తక్కువ సమయంలోనే ఎక్కువ విస్తీర్ణంలో విత్తనాలను చల్లడం సాధ్యమవుతోంది.
ఈ సీడ్ బాల్స్ తయారీలో అటవీ శాఖ ప్రత్యేక జాగ్రత్తలు తీసుకుంది. మన వాతావరణానికి, అడవుల్లోని జీవ వైవిధ్యానికి సరిపోయే దేశీయ వృక్ష జాతుల విత్తనాలను మాత్రమే ఈ బంతుల్లో వాడారు. ముఖ్యంగా వేప, చింత, నేరేడు, ఉసిరి వంటి ఎన్నో ఔషధ గుణాలు, పండ్లను ఇచ్చే చెట్ల విత్తనాలను మట్టి, ఎరువులతో కలిపి చిన్న చిన్న బంతులుగా తయారు చేశారు. ఈ సీడ్ బాల్స్ కింద పడినప్పుడు వాటి చుట్టూ ఉన్న మట్టి, ఎరువుల వల్ల విత్తనం త్వరగా మొలకెత్తడానికి అనుకూలమైన వాతావరణం లభిస్తుంది. అంతేకాదు, ఇవి పండ్ల చెట్లు కాబట్టి భవిష్యత్తులో అడవిలోని పక్షులకు, జంతువులకు కూడా ఆహారం లభిస్తుంది.
ప్రస్తుతం వర్షాకాలం నడుస్తుండటంతో భూమి తేమగా ఉంటుంది. ఈ సమయంలో సీడ్ బాల్స్ చల్లడం వల్ల అవి వర్షపు నీటిని శోషించుకుని చాలా వేగంగా మొలకెత్తుతాయి. భూమి యొక్క అనుకూలతలు, ఈ డ్రోన్ టెక్నాలజీ సక్సెస్ రేటు ఆధారంగా ఈ కార్యక్రమాన్ని రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఉన్న ఇతర అటవీ ప్రాంతాలకు కూడా విస్తరించాలని పవన్ కళ్యాణ్ భావిస్తున్నారు. నల్లమల అడవులు, శేషాచలం అడవుల్లో కూడా ఎక్కడైతే అడవులు క్షీణించాయో, అక్కడ ఈ డ్రోన్ సీడ్ బాల్స్ పద్ధతిని వాడి తక్కువ ఖర్చుతో, తక్కువ సమయంలోనే కోట్లాది చెట్లను పెంచేలా ప్రణాళికలు సిద్ధం చేస్తున్నారు.చివరిగా చెప్పాలంటే.. పవన్ కళ్యాణ్ తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం ఏపీ అటవీ శాఖ చరిత్రలోనే ఒక మైలురాయిగా నిలిచిపోతుంది. అడవులను కాపాడుకుంటేనే రేపటి తరానికి పచ్చని భవిష్యత్తు ఉంటుంది. ఆధునిక టెక్నాలజీని కేవలం వినోదానికో, నిఘా కోసమే కాకుండా ఇలా పర్యావరణాన్ని రక్షించడానికి వాడటం నిజంగా అభినందించదగ్గ విషయం.