భారత రాజకీయాల్లో ఒక సామాన్య కార్యకర్త స్థాయి నుంచి దేశంలోనే అత్యంత కీలకమైన మంత్రిత్వ శాఖలను శాసించే స్థాయికి ఎదగడం అంటే సామాన్యమైన విషయం కాదు. అది కూడా ఎలాంటి వివాదాలు లేకుండా, ప్రధాని నరేంద్ర మోదీకి అత్యంత నమ్మకస్థుడైన 'క్రైసిస్ మేనేజర్'గా గుర్తింపు తెచ్చుకోవడం వెనుక దశాబ్దాల కఠోర శ్రమ ఉంది. అవును, మనం మాట్లాడుకుంటోంది కేంద్ర మాజీ మంత్రి, ఒడిశా పవర్ఫుల్ లీడర్ ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ గురించి. ఒక సాధారణ కాలేజీ రోజుల్లో విద్యార్థి నేతగా ప్రస్థానాన్ని ప్రారంభించిన ఆయన.. ఢిల్లీ పీఠంలో అంతటి పవర్ఫుల్ నేతగా ఎలా ఎదిగారు? ఆయన రాజకీయ ప్రస్థానంలో ఉన్న కీలక మైలురాళ్లు ఏంటి?
ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ జూన్ 26, 1969న ఒడిశాలోని తాల్చేర్ లో జన్మించారు. ఆయన తండ్రి దేవేంద్ర ప్రధాన్ కూడా భారత రాజకీయాల్లో చురుగ్గా ఉంటూ మాజీ కేంద్ర మంత్రిగా సేవలు అందించారు. తండ్రి అడుగుజాడల్లోనే రాజకీయాలపై ఆసక్తి పెంచుకున్న ధర్మేంద్ర ప్రధాన్.. ఒడిశాలోని ప్రతిష్టాత్మక ఉత్కల్ యూనివర్సిటీ నుండి ఆంత్రోపాలజీలో మాస్టర్స్ డిగ్రీ పూర్తి చేశారు. అయితే ఆయన అసలు రాజకీయ ప్రస్థానం 1983లో, తాల్చేర్ కాలేజీలో చదువుతున్న రోజుల్లోనే ప్రారంభమైంది. అఖిల భారతీయ విద్యార్థి పరిషత్ లో ఒక సాధారణ కార్యకర్తగా చేరిన ఆయన, తన పదునైన ప్రసంగాలతో, నాయకత్వ లక్షణాలతో విద్యార్థులను ఆకట్టుకున్నారు. ఈ క్రమంలోనే 1985లో తాల్చేర్ కాలేజ్ స్టూడెంట్స్ యూనియన్ ప్రెసిడెంట్గా ఘనవిజయం సాధించారు. ఆ తర్వాత ఆయన వెనక్కి తిరిగి చూసుకోలేదు. 1993లో ఏబీవీపీ స్టేట్ సెక్రటరీగా, 1995లో జాతీయ కార్యదర్శిగా ఎదిగి విద్యార్థి లోకంలో తిరుగులేని గుర్తింపు తెచ్చుకున్నారు.
విద్యార్థి నాయకుడిగా జాతీయ స్థాయిలో గుర్తింపు తెచ్చుకున్న ధర్మేంద్ర ప్రధాన్, 1998లో అధికారికంగా భారతీయ జనతా పార్టీలో చేరారు. సరిగ్గా 2000 సంవత్సరంలో ఒడిశా అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో పోటీ చేసి తొలిసారిగా ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యారు. శాసనసభ్యుడిగా అసెంబ్లీలో ప్రజా సమస్యలపై ఆయన వినిపించిన గొంతుకు గానూ, ఒడిశా అసెంబ్లీలోనే అత్యుత్తమ శాసనసభ్యుడిగా 'ఉత్కళమణి గోపబంధు ప్రతిభా సన్మాన్' అవార్డును అందుకున్నారు. ప్రధాన్ ప్రతిభను గుర్తించిన బీజేపీ అధిష్టానం, 2001లో ఆయనను ఒడిశా బీజేపీ యువజన విభాగం అధ్యక్షుడిగా, 2002లో బీజేపీ జాతీయ కార్యదర్శిగా నియమించింది. ఇక 2004లో ఆయన రాజకీయ జీవితంలో పెద్ద మలుపు వచ్చింది. 14వ లోక్సభ ఎన్నికల్లో ఎంపీగా గెలిచి తొలిసారి పార్లమెంట్లో అడుగుపెట్టడమే కాకుండా, అదే ఏడాది భారతీయ జనతా యువ మోర్చా జాతీయ అధ్యక్షుడిగా దేశవ్యాప్తంగా యువతను పార్టీ వైపు తిప్పడంలో కీలక పాత్ర పోషించారు.
2012 నుండి 2018 వరకు రాజ్యసభ సభ్యుడిగా ఉంటూ ఎన్నో పార్లమెంటరీ కమిటీలలో చురుగ్గా వ్యవహరించిన ధర్మేంద్ర ప్రధాన్, ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ దృష్టిని ఆకర్షించారు. నమ్మకానికి, కష్టపడే తత్వానికి కేరాఫ్ అడ్రస్గా నిలిచిన ఆయనకు, సెప్టెంబర్ 2017లో మోదీ తన క్యాబినెట్లో అత్యంత కీలకమైన 'పెట్రోలియం మరియు సహజ వాయువుల శాఖ'తో పాటు నైపుణ్యాభివృద్ధి శాఖల బాధ్యతలను అప్పగించారు. మోదీ ప్రభుత్వం అత్యంత ప్రతిష్టాత్మకంగా చేపట్టిన "ప్రధానమంత్రి ఉజ్వల యోజన" పథకాన్ని దేశంలోని కోట్లాది పేద కుటుంబాలకు, గ్రామీణ మహిళలకు విజయవంతంగా చేర్చడంలో ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ చూపిన వ్యూహాత్మక చొరవ అద్భుతం.
ఈ పథకం సూపర్ సక్సెస్ కావడంతో ఢిల్లీలో ఆయన గ్రాఫ్ ఒక్కసారిగా పెరిగిపోయింది. ఆ తర్వాత 2019లో మోదీ రెండోసారి అధికారంలోకి వచ్చాక కూడా పెట్రోలియంతో పాటు స్టీల్ శాఖ మంత్రిగా ఆయన అదనపు బాధ్యతలు నిర్వహించారు. ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ పొలిటికల్ కెరీర్లో జూలై 7, 2021న మరో కీలక మైలురాయి నమోదైంది. దేశ భవిష్యత్తును మార్చే 'కేంద్ర విద్యాశాఖ' పగ్గాలను మోదీ ఆయన చేతిలో పెట్టారు. భారతదేశంలో దశాబ్దాల తర్వాత తీసుకొచ్చిన సరికొత్త 'జాతీయ విద్యా విధానం-2020' ను దేశవ్యాప్తంగా క్షేత్రస్థాయికి తీసుకెళ్లడంలో ఆయన విద్యాశాఖ మంత్రిగా ఎంతో శ్రమించారు.
ఇక 2024 సార్వత్రిక ఎన్నికల్లో ఒడిశాలోని సంబల్పూర్ లోక్సభ స్థానం నుండి భారీ మెజారిటీతో విజయం సాధించి, జూన్ 9, 2024న వరుసగా రెండోసారి కూడా కేంద్ర క్యాబినెట్ విద్యాశాఖ మంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు. ఏ విద్యార్థి పరిషత్ కార్యకర్తగా ప్రస్థానం మొదలుపెట్టారో, అదే విద్యార్థి లోకానికి సంబంధించిన దేశ అత్యున్నత విద్యా వ్యవస్థను శాసించే స్థాయికి చేరడం ఆయన నిలకడైన రాజకీయ ప్రయాణానికి నిదర్శనం. ఒడిశాలోని ఒక చిన్న పట్టణంలో విద్యార్థి నేతగా మొదలై.. దేశ రాజధాని ఢిల్లీలో మోదీ క్యాబినెట్లో అత్యంత కీలకమైన, నమ్మకస్థుడైన మంత్రిగా ఎదిగిన ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ జీవిత ప్రయాణం ఎంతో మంది యువ రాజకీయ నేతలకు ఒక కేస్ స్టడీ లాంటిది. ఎన్నో పార్లమెంటరీ కమిటీలలో, వివిధ శాఖల మంత్రిగా ఆయన దేశానికి అందించిన సేవలు రాజకీయ చరిత్రలో నిలిచిపోతాయి.
